Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε τη χρήση των cookies όπως αυτή περιγράφεται στην πολιτική των cookies.
 για Νewsletter    

Εκτύπωση

ΑΣΠΙΡΙΝΗ ένα πολύτιμο φάρμακο, παρά το χαμηλό κόστος του. Του Ευάγγελου Σταθογιάννη

on .

stathogiannisarthro

ΑΣΠΙΡΙΝΗ ένα πολύτιμο φάρμακο, παρά το χαμηλό κόστος του

Του  Ευαγγέλου  Κ. Σταθογιάννη
       Ιατρού Καρδιολόγου,  τ.Δντού 251 ΓΝΑ
       Δημοτικού Συμβούλου Παπάγου-Χολαργού.


Τον πέμπτο προ Χριστού αιώνα ο Ιπποκράτης αναφέρει ότι από το φλοιό (φλούδα) της ιτιάς εξάγεται μια σκόνη που έχει θεραπευτικές ιδιότητες, αναλγητικές και αντιπυρετικές. Αυτό το φάρμακο ήταν επίσης γνωστό στους Ασσυρίους, Λιβανέζους και στους ιθαγενείς της Αμερικής. Πολύ αργότερα το 1763 ο Άγγλος χημικός Edward Stone αναφέρει ότι σκόνη που παραγόταν από το φλοιό της ιτιάς θεράπευε εμπύρετες ασθένειες.

Πολλά χρόνια αργότερα το 1828 ο Γάλλος φαρμακοποιός Henri Leronx και ο Ιταλός χημικός Raffaele Piria απομόνωσαν την ακριβή ενεργό ουσία σε κρυσταλλική μορφή που προερχόταν από το φλοιό της ιτιάς, την ονόμασαν salicin (άσπρη ιτιά, ιταλική ονομασία) και από την οξείδωση της οποίας προήλθε το σαλικυλικό οξύ.

Το 1839 το σαλικυλικό οξύ απομονώθηκε και από Γερμανούς ερευνητές από ένα άλλο βότανο ονομαζόμενο Filipendula ulmaria. Το 1897 για πρώτη φορά το ακετυλοσαλικυλικό οξύ παρήχθη με χημική σύνθεση από το χημικό Felix Hoffmann στα εργαστήρια της Bayer στη Γερμανία και ονομάσθηκε ασπιρίνη.

Το όνομα aspirin προήλθε από το a: accetylated, spir: το φυτό γένους spiracea, in: κατάληξη που εχρησιμοποιείτο για ονόματα φαρμάκων.

Στην αρχή η ασπιρίνη επωλείτο σε σκόνη και από το 1914 και έκτοτε υπάρχει  και στη μορφή των ταμπλετών.

Πως δρα όμως η ασπιρίνη;

Η ασπιρίνη αδρανοποιεί το ένζυμο κυκλοοξυγενάση με αποτέλεσμα να μειώνεται η παραγωγή της θρομβοξάνης και των προσταγλανδινών. Αποτέλεσμα αυτής της δράσης είναι η μείωση της αθροίσεως και συγκόλλησης των αιμοπεταλίων και επομένως και της δημιουργίας των θρόμβων.

Μειώνεται  επίσης η φλεγμονή, ο πόνος και ο πυρετός.

Λιγότεροι θρόμβοι σημαίνει λιγότερα στεφανιαία επεισόδια, λιγότερα εμφράγματα μυοκαρδίου και λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια.

Ποιες οι θεραπευτικές ενδείξεις της ασπιρίνης;

Η ασπιρίνη είναι το πιο πολύ χρησιμοποιούμενο φάρμακο για την ανακούφιση από τον πόνο και τον πυρετό. Χρησιμοποιείται πολύ συχνά για την ανακούφιση του πόνου που προκαλεί η ημικρανία.

Σε μεγάλες δόσεις η ασπιρίνη χρησιμοποιείτο για τη θεραπεία του ρευματικού πυρετού, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και των άλλων επώδυνων φλεγμονωδών καταστάσεων των αρθρώσεων.

Η ασπιρίνη σε μικρές δόσεις από 50 έως 150mg έχει την ιδιότητα να αναστέλλει την άθροιση και συγκόλληση των αιμοπεταλίων και έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη συχνότητα των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων και της στηθάγχης γιαυτό και χρησιμοποιείται για προφύλαξη από αυτές τις παθήσεις.

Χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία της περικαρδίτιδας, της στεφανιαίας νόσου και του εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Με τα επιστημονικά δεδομένα που ισχύουν σήμερα συνιστάται να χορηγείται ασπιρίνη σε μικρές δόσεις (100mg ημερησίως) για την προφύλαξη από εγκεφαλικά επεισόδια και έμφραγμα του μυοκαρδίου σε ασθενείς με γνωστή στεφανιαία νόσο ή σε ασθενείς αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου. Η προληπτική λήψη ασπιρίνης φαίνεται να ωφελεί λιγότερο τις γυναίκες όσον αφορά στην πρόληψη της στεφανιαίας νόσου αλλά έχει καλύτερα αποτελέσματα για την πρόληψη εγκεφαλικών επεισοδίων σε σύγκριση με τους άνδρες.

Ποιες είναι οι παρενέργειες από τη λήψη ασπιρίνης;

Είναι γνωστό ότι η ασπιρίνη προκαλεί γαστρεντερικά συμπτώματα σε πολλούς ανθρώπους. Πολλοί παραπονούνται για δυσπεψία, κάψιμο και πόνο στο στομάχι, ανακάτεμα και δυσφορία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλεί σοβαρή γαστρίτιδα,  έλκος και αιμορραγία ( γαστρορραγία) οπότε χρειάζεται άμεση θεραπεία.

Μπορεί επίσης να προκαλέσει ζάλη, ίλιγγο, ιδρώτα ακόμα και κώφωση.
Μακροχρόνια χορήγηση της ασπιρίνης μπορεί να προκαλέσει βλάβη των νεφρών και του ήπατος.

Μερικές φορές η χορήγηση στα παιδιά είναι επικίνδυνη και μπορεί να προκαλέσει ένα θανατηφόρο σύνδρομο ( Reye’s syndrome) λόγω λιπώδους εκφύλισης των ηπατικών κυττάρων.
Σπανιότερες παρενέργειες είναι οι αλλεργικές αντιδράσεις από το δέρμα, το αγγειοοίδημα και ο βρογχόσπασμος.

Για να αποφευχθούν κάποιες από τις πιο πάνω παρενέργειες συνιστάται η ασπιρίνη να λαμβάνεται πάντοτε με γεμάτο στομάχι και αν υπάρχει ιστορικό  γαστρίτιδας ή δωδεκαδακτυλικού έλκους να συγχορηγούνται  αντιόξινα φάρμακα, ρανιτιδίνη ή ομεπραζόλη.

Η συγχορήγηση της ασπιρίνης με κορτιζόνη αυξάνει τον κίνδυνο για αιμορραγίες από το στομάχι και το ίδιο ισχύει για τα οινοπνευματώδη ποτά.

Ποια είναι η σωστή δόση της ασπιρίνης;

Η συνήθης δόση για πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι 75-100mg ημερησίως, ενώ για το ρευματικό πυρετό και την αρθρίτιδα η δόση κυμαίνεται από 300mg μέχρι 8 γραμμάρια ημερησίως.
Υπερβολική δόση ασπιρίνης μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο λόγω πνευμονικού οιδήματος , ενώ προηγούνται ναυτία, έμετος, ζάλη, λήθαργος, υπερθερμία, σύγχυση, σπασμοί, μεταβολική οξέωση και κώμα.

Πότε αντενδείκνυται η λήψη ασπιρίνης;

Η ασπιρίνη δεν πρέπει να χορηγείται σε ασθενή αν είναι αλλεργικός στα σαλικυλικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή παθαίνει κρίση άσθματος από τη λήψη αυτών.
Ασθενείς με οξεία γαστρίτιδα, ενεργό πεπτικό έλκος και σοβαρή νεφρική νόσο πρέπει να αποφεύγουν τη λήψη ασπιρίνης.
Η συγχορήγηση ασπιρίνης με αντιπηκτικά φάρμακα και οινοπνευματώδη ποτά είναι επικίνδυνη και αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγιών.
Ασθενείς που πάσχουν από αιμοφιλία ή άλλες καταστάσεις με τάση για αιμορραγίες (έλλειψη G6PD) πρέπει να αποφεύγουν τη λήψη ασπιρίνης.
Τέλος σε παιδιά κάτω των δώδεκα (12) ετών καλό είναι να αποφεύγεται η χορήγηση ασπιρίνης λόγω του κινδύνου της εμφάνισης του συνδρόμου Reye που προαναφέρθηκε.