Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε τη χρήση των cookies όπως αυτή περιγράφεται στην πολιτική των cookies.
Εκτύπωση

Από τις ανακατασκευές πεζοδρομίων σε ένα σχέδιο βελτίωσης των μετακινήσεων. Του Νίκου Στάππα

on .

nikosstappas

Από τις ανακατασκευές πεζοδρομίων σε ένα σχέδιο βελτίωσης
των μετακινήσεων, της εικόνας της πόλης και της ζωής μας

Από τον Νίκο Στάππα, γεωλόγο & μηχανικό περιβάλλοντος
υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο δήμου Παπάγου Χολαργού
με τις «8 προτάσεις» του υποψήφιου δημάρχου Χάρη Κουγιουμτζόπουλου

Είναι εντυπωσιακό πόσοι κάτοικοι του Παπάγου και του Χολαργού θεωρούν ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην πόλη μας, τη μετακίνηση στα πεζοδρόμια,  τους δημόσιους χώρους πεζών και τη χρήση των δημόσιων μέσων μεταφοράς. Πεζοί, παππούδες και γονείς με καροτσάκια μωρών, κινούνται μαζί με τα λεωφορεία και τα αυτοκίνητα στην Ξανθίππου, την Υμηττού, την Αγ. Ιωάννου, την Πίνδου αλλά και τη Φανερωμένης (κόστους περίπου  2,5 εκατ. ευρώ), επειδή τα πεζοδρόμια είναι ανεπαρκή.  Στο σταθμό Εθνική Άμυνα, κάτω από τα μάτια των στελεχών του υπουργείου μεταφορών και του δήμου,  κάτοικοι του δήμου και άλλοι,  ψάχνουν για θέσεις στάθμευσης σε τέσσερεις μυστηριωδώς διαχωρισμένους  χώρους στάθμευσης, που όταν βρέξει γίνονται λίμνες.  

Τα τελευταία χρόνια στο Δήμο Παπάγου - Χολαργού προβλέπεται ετήσιος προϋπολογισμός 600.000 ευρώ (μαζί με τον ΦΠΑ) για έργα βελτίωσης πεζοδρομίων. Ίσως υπάρχουν και άλλα σχετικά κονδύλια. Δηλαδή υπάρχει ενδιαφέρον εκ μέρους της δημοτικής αρχής για το θέμα και μάλιστα αυτό είναι συστηματικό. Όμως οι κατασκευές που γίνονται, ελάχιστο όφελος έχουν στην εικόνα της πόλης, στη βελτίωση της κίνησης των πεζών και των ΑΜΕΑ,  αλλά και των οχημάτων.

Με αφορμή ανακοίνωση του δημάρχου κ.  Ξύδη. την 21 Ιανουαρίου 2013, ενδιαφέρθηκα να μάθω πως προγραμματίζονται και εκτελούνται έργα ανακατασκευής πεζοδρομίων. Τέτοια έργα είχαν ήδη ξεκινήσει και ολοκληρωθεί και τότε. Η Τεχνική Υπηρεσία μου έδωσε τις μελέτες  «Συντηρήσεις, Επισκευές και Ανακατασκευές Πεζοδρομίων» ετών 2011  και  2012. Με βάση τα στοιχεία αυτά, προχώρησα σε σύντομη έκθεση αξιολόγησης και προτάσεων, που υπέβαλλα στη Τεχνική Υπηρεσία τον Ιούλιο του 2013 και ζήτησα απαντήσεις. Τις έλαβα  καθυστερημένα τον Απρίλιο 2014 και αφού είχε προηγηθεί συνάντηση με τον Δήμαρχο κ.  Ξύδη, ο οποίος ενδιαφέρθηκε για το θέμα. Απάντησαν ότι γνωρίζουν τα προβλήματα, αλλά θεωρούν ότι στις ανακατασκευές υπάρχουν δυσκολίες και ανυπέρβλητα εμπόδια.

Ποιο ήταν το περιεχόμενο των μελετών 2011 και 2013; Ήταν εξαιρετικά συνοπτικές ως προς το τι επρόκειτο να κατασκευαστεί και πού. Δεν εξέταζαν τις συγκεκριμένες συνθήκες σε κάθε δρόμο. Οι περισσότερες σελίδες αφορούν προϋπολογισμό κόστους κλπ. Περιλαμβάνονται προδιαγραφές κατασκευής, αλλά αυτές αφορούν τα υλικά και όχι διαστάσεις και λειτουργικότητα πεζοδρομίων. Η μελέτη για το 2012 αφορά την ανακατασκευή πεζοδρομίων στις οδούς Σωκράτους, Κρήτης, Γιαννιτσών και Ξανθίππου (άνω τμήμα, από Κατσιμπίρη έως 25ης Μαρτίου).

Στη μελέτη δεν αναφέρονται: η σκοπιμότητας του έργου, γιατί επελέγησαν οι συγκεκριμένοι δρόμοι  και όχι άλλοι, γιατί σχεδιάζεται ανακατασκευή πεζοδρομίων και όχι άλλες διαμορφώσεις. Δεν αναφέρονται συγκεκριμένες λύσεις για σημειακά προβλήματα,  ούτε πως έγινε επιλογή των υλικών κατασκευής. Δεν αναφέρεται πως εφαρμόζουν τις προδιαγραφές για τη μετακίνηση ΑΜΕΑ και πεζών και τι λύσεις προβλέπονται όπου υπάρχει δυσκολία εφαρμογής (ΦΕΚ 2621Β/ 31-12-2009) καθώς και τα μέτρα για την ασφαλή διέλευση των πεζών κατά την εκτέλεση εργασιών. (ΦΕΚ 420Β/16-3-2011).

Αξιολόγηση και διαπιστώσεις. Αρχικά, πολύ θετική είναι η πρόβλεψη για διαπλάτυνση του πεζοδρομίου στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως στο Χολαργό. Για  να  εκτιμηθούν  τα αποτελέσματα της μελέτης στις μετακινήσεις μας, έγινε σύντομη επίσκεψη στις δύο από τις τέσσερες οδούς όπου προβλέπονται (ή έγιναν ήδη ανακατασκευές πεζοδρομίων). Έγινε επίσκεψη στις οδούς Ξανθίππου και Σωκράτους. Βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση ήταν  εάν υπάρχει ή δημιουργείται «ελεύθερη διάβαση πεζών» στα πεζοδρόμια. Αυτή «επιβάλλεται» να είναι τουλάχιστον 1,50μ (ΦΕΚ 2621Β). Η συνηθισμένη πλάκα πεζοδρομίου έχει πλάτος 0,50μ, και έτσι μπορεί να γίνει εκτίμηση του πλάτους ακόμα και από φωτογραφίες. Από την σύντομη έρευνα στους δύο δρόμους οι κύριες  διαπιστώσεις είναι:

•    Όπως ξέρουμε όλοι, στο μεγαλύτερο μήκος των δύο δρόμων, τα πεζοδρόμια δεν έχουν επαρκές πλάτος, κυρίως λόγω της παρουσίας δένδρων στο πεζοδρόμιο, συχνά στο μέσο τους. Η επιφάνεια των πεζοδρομίων είναι  σε καλή ή μέτρια κατάσταση και συνήθως μόνο τοπικά φαίνεται ότι χρειάζεται αντικατάσταση τους. Η στάθμευση στα πεζοδρόμια καταστρέφει τις πλάκες και επί πλέον δυσχεραίνει τη διάβαση των πεζών. Οι πεζοί, γονείς με καροτσάκια κ.ά.  αναγκάζονται να περπατούν στην άσφαλτο.
•    Στο μεγαλύτερο μήκος των πεζοδρομίων, λόγω του ανεπαρκούς πλάτους τους, εάν γίνει ανακατασκευή πεζοδρομίου, θα γίνει μόνο για αισθητικούς λόγους. Όμως εάν δεν υπάρχει βελτίωση του πλάτους των πεζοδρομίων έργα ανακατασκευής (μόνο για αισθητικούς λόγους)  είναι ουσιαστικά άχρηστα, διαιωνίζουν δυσμενείς διαμορφώσεις κίνησης πεζών και επομένως αποτελούν σπατάλη σημαντικών πόρων, οικονομικών και φυσικών.
•    Οι συνθήκες και στους άλλους δύο δρόμους (Κρήτης και Γιαννιτσών) αλλά και στους δρόμους της μελέτης του 2011, όπου δεν έγινε επίσκεψη είναι πιθανά παρόμοια.

Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα:  τι θα πρέπει να κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις που είναι και οι πιο συνηθισμένες στη πόλη μας; Για να προχωρήσουμε σε λύσεις απαιτείται καλή γνώση των τοπικών συνθηκών. Αυτό είναι σχετικά εύκολο. Ενδεικτικά, να τι μπορεί να γίνει στις οδούς Ξανθίππου και Σωκράτους:

1.    Σε μεγάλο μήκος της Ξανθίππου, το δεξί πεζοδρόμιο κατεβαίνοντας, είναι μικρότερο από το αριστερό. Μήπως θα έπρεπε να στενέψει και άλλο και αυτό το πλάτος του να μεταφερθεί στο αριστερό; Το δεξί μπορεί να χρησιμοποιηθεί  για στάθμευση αυτοκινήτων και δικύκλων, κάδους, απόθεση κλάδων, κολώνες κ.ά. Παρόμοια κατάσταση υπάρχει και στην οδό Σωκράτους.  

2.    Πρέπει να τεκμηριωθεί ποια είναι η χρήση του οδοστρώματος: μήπως το πλάτος του είναι μεγαλύτερο από αυτό που χρειάζεται για κανονική διέλευση και στάθμευση οχημάτων; δηλαδή μήπως υπάρχει περιθώριο μείωσης του (ακόμα και μικρής) ώστε να αποδοθεί στο πεζοδρόμιο;

3.    Στην οδό Σωκράτους, στη τριγωνική διεύρυνση της με την οδό Εθνικής Αντιστάσεως φαίνεται ότι υπάρχει δυνατότητα  διαπλάτυνσης των πεζοδρομίων και ταυτόχρονα διαμόρφωσης της τριγωνικής διεύρυνσης για στάθμευση (μάλλον για περισσότερα αυτοκίνητα).  Υπάρχει δυνατότητα ενοποίησης με μικρό  χώρο πρασίνου   και το ωραίο πεζοδρόμιο που έχει κατασκευαστεί μπροστά στο δημοτικό σχολείο της οδού Τήνου, ουσιαστικά ενοποιώντας την περιοχή αυτή με την πλατεία Κ. Παλαμά.  

4.    Η στάθμευση στα πεζοδρόμια καταστρέφει τις πλάκες. Η νέα διαμόρφωση θα πρέπει  να μην επιτρέπει τη στάθμευση πάνω τους (αφού αστυνόμευση ουσιαστικά  δεν γίνεται).

5.    Σημαντικό πρόβλημα είναι τα δένδρα στα πεζοδρόμια, δεδομένης της ανάγκης προστασίας και επέκτασης του πράσινου. Αρχικά τα δένδρα θα πρέπει να κλαδευτούν μέχρι ύψους 2,20μ (ΦΕΚ 2621Β). Θα πρέπει οι μηχανικοί του δήμου να συνεργαστούν με τους συναδέλφους τους γεωπόνους ή δασολόγους, και με γνώση των τοπικών συνθηκών να  απαντήσουν σε ερωτήματα όπως: μήπως υπάρχουν δέντρα μικρά ή νέα που πρέπει άμεσα να απομακρυνθούν από τα πεζοδρόμια; μπορούμε να τα φυτέψουμε αλλού όπου υπάρχει ανάγκη,   τα ίδια ή ισάριθμα;  να κάνουμε τοπικές διαπλατύνσεις αφαιρώντας θέσεις στάθμευσης σε θέσεις όπου υπάρχουν μεγάλα δέντρα και στενά πεζοδρόμια;  μήπως υπάρχει δυνατότητα για νέες θέσεις στάθμευσης (όπως στην 25ης Μαρτίου και το πάνω μέρος της Σωκράτους;) υπάρχει δυνατότητα σε κάποια τμήματα να διαμορφωθούν πέργκολες, ώστε να αντικατασταθούν σταδιακά τα προβληματικά δέντρα;  ποιές λύσεις θέλουν οι κάτοικοι γι αυτό το θέμα; μήπως πρέπει να τοποθετηθούν δέντρα στο εσωτερικό των οικοπέδων; πρέπει να διαμορφωθεί κανονισμός φυτεύσεων στα πεζοδρόμια; τι είδη δένδρων πρέπει να φυτεύουμε στα πεζοδρόμια; Πρέπει να διαμορφωθεί μακροχρόνιο σχέδιο;
Όμως τα παραπάνω αποτελούν τοπικές επεμβάσεις. Ακόμα και καλά να γίνουν οι διαμορφώσεις, ίσως υπάρχουν περιοχές που έχουν πολύ σημαντικότερα προβλήματα πρόσβασης και ασφάλειας πεζών.  Επομένως βασικό στοιχείο είναι να μη γίνονται  αποσπασματικές διαμορφώσεις. Πρέπει να διαμορφωθεί ένα όραμα (ή σχέδιο) για την πόλη και την μετακίνηση πεζή, με ποδήλατα και τα μέσα δημόσιας μεταφοράς. Με άμεσους αλλά και μακροχρόνιους στόχους Αυτό μπορούμε να το πετύχουμε αποφασίζοντας με τη συμμετοχή των κατοίκων τι πόλη θέλουμε και τεκμηριώνοντας τις αποφάσεις και τις δράσεις μας με τις κατάλληλες μελέτες.

Έτσι θα προσφύγουμε στις κατάλληλες χρηματοδοτήσεις.  Ένα τέτοιο σχέδιο, και πάλι ενδεικτικά, μπορεί να περιέχει:

•    Έγκαιρη και κατάλληλη ενημέρωση των πολιτών
•    Συγκέντρωση προτάσεων  και αξιολόγηση τους (και από ειδικούς και από τους δημότες)
•    Εντοπισμό των μεγαλύτερων προβλημάτων μετακίνησης πεζών και των προβλημάτων που σχετίζονται με την οδική  ασφάλεια των παιδιών και των πεζών και επίλυση τους κατά προτεραιότητα.
•    Προγραμματισμένη σταδιακή εφαρμογή, επιμονή εφαρμογής, περιοδικό έλεγχο αποτελεσμάτων, εναλλακτικές λύσεις όταν κάτι δεν προχωράει.  
•    Αξιολόγηση επεμβάσεων με βασικό κριτήριο το μικρό κόστος μαζί με την μεγάλη αποτελεσματικότητα, ώστε να είναι δυνατές περισσότερες διαμορφώσεις.

Υπάρχει λοιπόν ανάγκη να ξανασκεφτούμε τον τρόπο επένδυσης των χρημάτων μας στα πεζοδρόμια, ώστε πραγματικά να «πιάνουν τόπο». Η ανάγκη για ασφαλή μετακίνηση στους χώρους των πεζών συνδυάζεται αλλά αποτελεί και αφορμή για  τη βελτίωση της εικόνας της πόλης, των δημόσιων χώρων και των μετακινήσεων (πεζοδρόμια, πεζόδρομοι, πάρκα, πλατείες, ρέματα, υποβαθμισμένες εκτάσεις, χώροι στάθμευσης). Αυτά δίνουν υπεραξία στην περιοχή μας. Με προσεκτικές αποφάσεις μπορούμε να καταφέρουμε σταδιακά, αλλά σχετικά σύντομα, να κινούμαστε πεζή αλλά και με ποδήλατα με όλο και μεγαλύτερη άνεση και ασφάλεια. Έτσι θα  αναδείξουμε και θα εκτιμήσουμε και τα ωραία μέρη της πόλη μας και θα καλυτερέψουμε τη  ζωή μας σ΄ αυτή.

stappaseikones


Simple Disqus Comments